Volkstuin- en Recreatietuinvereniging Bodegraven

      Opgericht november 1972  

                                     

Clubblad                    


Dertiende Jaargang                

Maart 2019 no: 1                 



++++++++++++++++++++++++++++++++++++                                              

Bestuur:

Aad Beens

tel: 0172-611590

(voorzitter)

e-mail: niekerkbeens@kpnmail.nl

Emmakade 43

2411 JC Bodegraven

 

Piet van Kooten                     

tel.: 0172-612786

(vicevoorzitter/penningmeester

wnd. tuincommissaris West)

e-mail:pietvankooten@casema.nl

Koninginneweg 139           

2411 XN Bodegraven

 

Mandy de Wit            

 tel.: 06-18378178 

(secretaris)                 

 e-mail: froggy76@live.nl                                       

Waagpoort 16  2411 SC Bodegraven


Arjen Boekhorst       

tel.: 0172-611811

(winkelcommissie)     

e-mail: arjenbaukje@icloud.com

De Deel 3 

2411 SH Bodegraven


Jan van der Neut

tel: 0172-616019

(tuincommissaris Oost)

e-mail: janvdneut@gmail.com

Vossestaart 19

2411 ML Bodgraven

Bert de Ruiter

tel.: 0172-615279 

(tuincommissaris Oost)

e-mail: ruiter108@zonnet.nl

Koninginneweg 413

2411 XT Bodegraven 


++++++++++++++++++++++++++++++++++

Uitnodiging

Geachte leden,

 


Hierbij nodigt het bestuur u allen uit voor het bijwonen van de Algemene Ledenvergadering 2019 op dinsdag 26 maart a.s.

in Rijngaarde. We beginnen om 20.00 uur, de zaal is open vanaf 19.30 uur.

Het bestuur stelt de volgende agenda voor:

1.             Opening en mededelingen

2.             Goedkeuring notulen ALV 2018 (zie pag. 7 t/m 9)

3.             Terugblik 2018 door de voorzitter

4.             Presentatie Financieel jaarverslag 2018 (zie pag. 11 en 12)

5.             Verslag kascontrolecommissie 2018

6.             Samenstellen kascontrolecommissie 2019 Pauze met loterij

7.             Verkiezingen en samenstelling nieuw bestuur

De bestuursleden Piet van Kooten (penningmeester) en Jan van der Neut (tuincommissaris Oost) zijn aftredend en herkiesbaar. Overige belangstellenden voor deze functies kunnen zich kandideren via het secretariaat: froggy76@live.nl.

Graag zouden we deze avond ook de twee openstaande vacatures voor tuincommissarissen voor West weer willen vullen. Bent u beschikbaar, meldt u zich ook dan s.v.p. bij het secretariaat.

8.               Verslag wisselteeltcommissie

9.               Rondvraag en sluiting

10.           Nabeschouwing met een drankje

 

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van de Voorzitter

Beste tuinvrienden,

 Ik schrijf dit half februari, met werkelijk prachtig weer. Wat een mooi cadeautje! Het jaar is hard gegaan en we zijn alweer aan de algemene ledenvergadering toe. Deze wordt gehouden op 26 maart 2019. De uitnodiging, voorin dit clubblad, heeft u al gezien.

 Schoonmaakactie Oost

In de wintermaanden was er op de tuinen niet zoveel te doen maar voor het bestuur en de tuincommissarissen staat het werk nooit stil. Met elkaar moeten we erop letten dat alles goed verloopt. We zijn immers gebonden aan de afspraken en regels van de polder, de gemeente en het bestemmingsplan. Deze winter hebben we een vervelend besluit moeten nemen en is iemand van de tuin gezetDeze persoon had van zijn tuin en schuur op Oost een opslagplaats gemaakt en herhaaldelijk alle met het bestuur gemaakte afspraken om de boel weer op orde te brengen genegeerd. Uiteindelijk was de maat vol. Hopelijk maken we dit niet weer mee en zorgt iedereen die bij ons tuiniert ervoor dat het niet zo ver komt.

De tuincommissarissen en een aantal leden hebben dagen werk gehad om alles op te ruimen en af te voeren. De bijgevoegde foto’s van Cock Karssen spreken voor zich. De grote houtcontainer die beschikbaar was gesteld door de gemeente bleek zelfs te klein om alles in te doen.

We zijn nog diverse keren met een volle aanhanger naar het afvalstation geweest. Alles bij elkaar is het opruimteam ruim een week bezig geweest om allesschoon te krijgen. Maar het resultaat mag er zijn. Als bestuur zijn we de vrijwilligers enorm dankbaar. Zonder hun hulp hadden we het nooit rond gekregen. Hartelijk dank!

Parkeergelegenheid en verlichting

Wij zijn met de gemeente in gesprek over een betere parkeergelegenheid bij beide complexen. De gemeente is bereid aan een oplossing in de vorm van verharding van de berm mee te werken. Als het goed is, horen we vóór de ledenvergadering hoe dit wordt opgelost.Voor verlichting op het pad bij de Polderhof kan niets worden geregeld omdat er geen elektriciteitskabels liggen. Het plaatsen van een lantaarnpaal wordt daardoor te duur.

 Omgangsvormen

Verder wil ik u vragen er begrip voor te hebben dat ieder op zijn eigen wijze tuiniert. Sommigen van ons doen dat op de welbekende manier maar er komen steeds meer tuinders die niet spitten of spuiten en de grond op een andere manier bewerken. Dat hoeft geen conflicten te geven maar het vraagt wel wat openheid en verdraagzaamheid van ieder. Als je het positief bekijkt, kan iedereen juist van elkaar leren.

Tuincommissarissen gezocht

Voor West worden nog steeds twee tuincommissarissen gezocht. Misschien vraagt u zich af wat dat inhoudt? Wel, de tuincommissaris houdt de dagelijkse gang van zaken op de tuin in de gaten. Dat doet hij of zij door regelmatig langs de tuinen te lopen/fietsen, te kijken of alles goed gaat, te signaleren waar problemen zijn (en eventueel tuinders hierop aan te spreken) en eerste aanspreekpunt te zijn als iemand vragen heeft. De tuincommissaris regelt ook de praktische zaken als iemand een tuin oplevert of in gebruik gaat nemen.Het is dankbaar werk en bovendien gezellig omdat je veel collega-tuinders spreekt in de loop van een tuinjaar. Het zou héél fijn zijn als iemand zich zou melden voor deze mooie functie. Onze penningmeester neemt dit werk al geruime tijd op zich (waarvoor alle respect) maar dat neemt niet weg dat we nog steeds mensen zoeken. Denkt u er toch eens over na en laat het weten als u dit (misschien) zou willen aan doen.

Wisselteelt

Denkt u eraan dat de aardappelen en uien elk jaar op een andere plek moeten worden gepoot? Pas na drie jaar mogen ze weer op de “eerste” plek in de tuin. Dit is om ziektes te voorkomen; ziektes op uw eigen tuin maar ook op die van anderen. De commissie wisselteelt controleert dit elk jaar met behulp van foto’s.

 Ik wens u een prettig voorjaar en hoop u te zien op de ledenvergadering.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Notulen van de ALV 2018, Volkstuin- en Recreatietuinvereniging Bodegraven.

Gehouden op 19-03-2018 in Rijngaarde

1. Opening vergadering

Piet van Kooten opent de vergadering en heet alle aanwezige leden welkom. Er zijn 38 leden aanwezig. Het voltallige bestuur is aanwezig. Ieder lid krijgt bij binnenkomst een lot en er is een extra verloting waar 2 waardebonnen worden verloot. De winnaars zijn: Arnold van Berkel en Ton Humme.

2. Goedkeuring notulen ALV van 20 maart 2017

De notulen, die ook waren gepubliceerd in het clubblad van maart 2017, worden goedgekeurd. Michel Kool vraagt het bestuur naar aanleiding van de notulen aan te geven welke herstelwerkzaamheden er in 2017 zijn verricht aan het asfaltpad op Oost. Er blijkt een boomwortel ze zijn weggehaald, waarna het wegdek weer is hersteld.

3. Jaarverslag vicevoorzitter

In zijn jaarverslag zet onze vicevoorzitter Piet van Kooten de hoogtepunten van het jaar 2017 nog eens op een rij. Piet spreekt van een rustig jaar, met relatief weinig problemen of bijzonderheden. De vicevoorzitter merkt op dat de verkoopactiviteiten in de Polderhof prima draaien. Daar zijn we als vereniging bijzonder blij mee. Iedereen is zaterdagochtend welkom, ook degenen die alleen een bakje koffie komen doen. Apart aandacht is er voor de goedbezochte jubileumbarbecue naar aanleiding van ons 45-jarig bestaan en voor onze presentatie op de Najaarsmarkt.

4. Presentatie financieel verslag 2017

Na het algemene jaarverslag stelt Piet het financieel verslag dat ook in het laatste clubblad was gepubliceerd aan de orde. De gegevens zijn tijdens de vergadering ook nog uitgereikt op een aparte hand-out. De borggeldenrekening staat naar aanleiding van een eerdere suggestie aparte op de balans. Na de toelichting van Piet rijzen er verder geen vragen meer over het financieel verslag.

5. Verslag kascontrole 2017

Namens de kascontrolecommissie krijgt Aad Beens het woord. Aad laat weten dat de commissie de boekhouding heeft bekeken. Het blijkt dat Piet opnieuw alles uitstekend heeft bijgehouden. Daarmee kan het financieel jaarverslag definitief worden vastgesteld. Namens de vergadering brengt Aad de complimenten over aan Piet voor zijn secure werk.

6. Samenstellen kascontrolecommissie 2018

De kascontrolecommissie in 2018 zal worden gevormd door de collega’s Marc Harmsma en Arnold van Berkel. Reservelid is Marcel Langeveld.

7. Verkiezingen en samenstelling nieuw bestuur

De bestuursleden Arjen Boekhorst (winkelcommissie), Bert de Ruiter (tuincommissaris Oost) en Mandy de Wit (secretariaat) zijn aftredend. Allen hebben ze zich opnieuw beschikbaar gesteld. Er zijn vanuit de vereniging geen tegenkandidaten. Arjen, Bert en Mandy worden herkozen voor een nieuwe termijn.

Piet memoreert dat er op West al een aantal jaren geen tuincommissarissen zijn. De herhaalde oproepen van het bestuur in het clubblad zijn voor geen van de collega’s aanleiding zich hiervoor beschikbaar te stellen. Dat is spijtig en triest.

Gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen: collega-tuinder Aad Beens van Oost heeft zich beschikbaar gesteld als voorzitter. Er wordt een stemming gehouden en na het controleren van alle stembriefjes door Nico Maurits en Maarten de Wit blijkt Aad unaniem te zijn gekozen. Als gevolg van deze benoeming verlaat Aad de commissie wisselteelt. Zijn plaats daarin wordt ingenomen door Ron van Wageningen.

8. Pauze en loterij

De loten vinden weer gretig aftrek. De prijs is evenals vorig jaar € 1.- per lot.

9. Verslag wisselteeltcommissie

De wisselteeltcommissie brengt verslag uit van de verrichte activiteiten in het afgelopen jaar. Een uitgebreide samenvatting daarvan is opgenomen in het clubblad van juni 2018, op de pagina’s 11 en 12. Alle oude nummers zijn zoals u ongetwijfeld weet ook nog te raadplegen via onze website: www.volkstuinverenigingbodegraven.nl/clubblad, dus ook dit nummer. Kern van de presentatie is dat de commissie in 2017 168 tuinen heeft bezocht. Op 106 tuinen dient wisselteelt te worden toegepast, aangezien daar aardappelen en/of uien worden verbouwd. De commissie legt zijn bevindingen vast in een registratiesysteem. Van de leden wordt verwacht dat zij een schets van hun teeltplan verstrekken, hetzij door dit af te geven bij de Polderhof of door het te mailen naar: wisselteelt@volkstuinverenigingbodegraven.nl.

Piet bedankt de commissie voor hun inbreng voor de vereniging. Daarna gaat hij over naar de rondvraag.

10. Rondvraag en sluiting

Hugo de Haan vraagt of de takken tegen over de Polderhof door de gemeente opgehaald kunnen worden. We gaan de gemeente hier over benaderen.

Bert Boele zegt dat er te veel rotzooi ligt in de sloot naast zijn perceel. De tuincommissarissen gaan er wat aan doen.

Bas Knoope vraagt of er geen zoete aardappels te verkrijgen zijn. De zoete aardappel ismoeilijk te telen.

Maarten de Wit vraagt of er een bijenkorf op de tuin geplaatst mag worden. Uit een stemming blijkt dat een meerderheid van de vergadering het bestuur de ruimte wil geven om hiervoor een plan uit te werken. Het bestuur zal zijn standpunt kenbaar maken in het clubbladnummer van juni 2018.

Menno Dubbeld zou graag de bijen willen helpen door meer bloemen in de tuinen te zetten.

Michel Kool vraagt specifiek aandacht voor het belang van wilde bijen en pleit eveneens voor meer bloemen op de tuinen.

Ron van Wageningen vraagt zich af hoe het parkeren bij de tuin in betere banen kan worden geleid. We gaan dit nogmaals aankaarten

bij de gemeente.

Leendert Bom vraagt of het mogelijk is om een eigen marktplaats voor verenigingsleden te creëren. Al eerder is de website uitgebreid met een vraag-aanbod-tabblad, we kunnen deze functie nogmaals onder de aandacht brengen.

Er wordt gevraagd of de lavameel in het groot kan worden ingekocht zodat de prijs daalt. Dat roept dan wel de vraag op waar we het moeten opslaan. Michel Kool zegt dat lavameel misschien ook in kleine verpakkingen is te verkrijgen, net als kalk. Dit gaan we nakijken.

Marc Harmsma vraagt of de barbecue elk jaar georganiseerd kan worden. Dat is een idee maar we moeten het oogstfeest niet vergeten.

Matthja Sterk informeert naar de omvang van de wachtlijst en vraagt zich af of we als vereniging niet meer aanwezig moeten zijn op Facebook. Piet zegt dat Arjan Boekhorst al een Facebookpagina heeft aangemaakt. De wachtlijst bestaat anno maart 2018 uit twee leden. Twee belangstellenden overwegen zich aan te melden als aspirant-lid.

Piet van Kooten geeft het woord aan Aad Beens als nieuwe voorzitter. Aad kijkt er naar uit om aan de slag te gaan. Hij vindt de vereniging een gezellige club. Aansluitend bedankt hij iedereen voor zijn of haar komst, waarna hij de vergadering sluit.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vers van het land – Soep van sla met komkommer en garnalen

Heel voorzichtig gaan we weer aan het voorjaar denken. De plantjes verschijnen in de kassen en als de eerste kropjes botersla goed zijn, kun je meteen aan de slag met deze soep. Laat het voorjaar maar komen!

Ingrediënten voor vier personen:

1 krop sla

½ komkommer;

125 gram crème fraîche; 1 kleine ui;                           

2 eetlepels olijfolie;

2 kippenbouillonblokjes;

50 gram Hollandse garnalen; 4 takjes dille.

Werkwijze:Was en droog de sla, houd vier kleine blaadjes heel en snijd de rest van de bladen in stukken. Snipper de ui in kleine stukjes. Was en schil de komkommer en snijd in kleine stukjes. Fruit gedurende 3 minuten het uitje in een soeppan in de olie.Roer de sla en de helft van de komkommer erdoor en bak het al omscheppend 2 minuten mee. Schep de crème fraîche door de groenten, verkruimel de kippenbouillonblokjes erboven en schenk er 1 liter water bij. Laat de soep aan de kook komen, zet het vuur laag en laat de soep 7-8 minuten trekken. Was de garnaaltje voorzichtig in een zeef en breng ze op smaak met zout en peper en meng ze met de overgebleven komkommerstukjes.Pureer de soep met behulp van een staafmixer en breng op smaak met zout en peper. Verdeel de soep over vier diepe borden, leg het slablad in het midden op de soep, en leg het komkommer/garnalenmengsel erop. Garneer met een takje dille.

Eet smakelijk!

ZwaneveldCaroline

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Het bekalken van de tuin. Tips en uitleg

Michael Kool

 Koemestkorrels, koemestpoeder, organische tuinmest. Al ver voordat het nieuwe seizoen begint, prijzen tuincentra hun voorraden aan. De boodschap is helder. Een tuin moet op tijd bemest worden, anders hebben we te vrezen voor een schrale oogst.

Maar wat doen al die zakken en emmers kalk eigenlijk in de winkels? Een nieuwe tuinder vroeg recent: Staan die daar vooral voor de sier? Of moet ik dat ook nog allemaal gaan uitstrooien over mijn tuin? Een hele logische en begrijpelijke vraag!

 Functie:

Laten we het eens omkeren: Wat gebeurt er als ik nooit bekalk? Het antwoord is simpel: dan zorgen het weer en de wind ervoor dat het beetje kalk dat nog in mijn grond zit eruit wegspoelt. Net zolang tot de grond nauwelijks nog kalk bevat. De volgende vraag is dan: Hoe erg is dat?                                                                                                                 Kalk is eigenlijk geen echte meststof in de zin dat de plant het rechtstreeks als voeding opneemt. Wel zorgt kalk ervoor dat de voedingsstoffen die al in de bodem zitten, of die wij daar zelf aan toevoegen, worden vrijgemaakt. Anders gezegd, dankzij de aanwezigheid van kalk kan de grond stikstof en andere voedingselementen afgeven.Bij die ene functie blijft het niet. Alleen dankzij de aanwezigheid van kalk kunnen veel bacteriën, met behulp van planten, stikstof uit de lucht halen. De meeste gronddiertjes vermeerderen zich sneller in kalkrijke grond. De humusvorming verbetert en dankzij kalk wordt de grond zelf luchtig, kruimelig en levendig. Stikstof, magnesium en kalium worden door de plant pas echt goed opgenomen als er voldoende kalk in de bodem zit.                                                                Kortom: de planten voeden zich beter.                                                                             Kalk bezit nog een goede eigenschap: veel bodems verzuren langzaam als gevolg van de luchtvervuiling die ook voor de planten in onze sier- en moestuin consequenties heeft. Kalk gaat deze verzuring tegen omdat het de pH-waarden van de grond verhoogt.


Toch maar eens gaan kalken dus? Gelet op het voorgaande is dat zeker aan te bevelen. Houd daarbij dus wel in het achterhoofd dat kalk geen plantenvoedsel is. Het bekalken kan het bemesten niet vervangen. Het is én-én. Behalve kalkstoffen horen er ook voedingsstoffen toegevoegd te worden aan de tuin. Daarover een andere keer meer.

Hoe vaak en hoe veel?                                                                                   Bekalking vindt over het algemeen plaats op lichte en zure gronden. Ook op kleigronden kan bekalking echter noodzakelijk zijn. Een onderhoudsbekalking gebeurt meestal om de drie jaar. Dit betreft echter een algemene vuistregel. De juiste frequentie kan pas echt goed worden bepaald wanneer we de kalkwaarden van de grond hebben gemeten met behulp van een grondmonster. Zo hebben gronden met een laag humusgehalte minder kalk nodig om de pH te laten stijgen dan gronden met een hoog humusgehalte.                                  Bij veel tuincentra zijn goedkope meetsetjes verkrijgbaar waarmee je zelf op eenvoudige wijze de zuurgraad of pH-waarde van je grond kunt meten. Lichte gronden kennen een pH van ongeveer 5,5, op middelzware gronden lopen de waarden veelal uiteen van 5,5 tot 6,5 en op zware gronden schommelt de waarde doorgaans rond 7. Voor de groententeelt is een pH van 6,5 tot 7 het beste. Een lage pH is gewoonlijk slechter dan een hoge.                    Wil je de pH-waarde van de grond met een punt verhogen, voeg dan aan een lichte grond per 100 vierkante meter 30 kg kalk toe, indien mogelijk Dolokal- of koraalalgenkalk.     Voor middelzware grond volstaat 20 kg per 100 vierkante meter. Kalkmeststoffen werken in de regel niet erg snel. Vandaar ook dat een pH-verhoging wel enige tijd in beslag neemt. Het is zaak om regelmatig de pH te meten.Als algemene vuistregel geldt: Strooi om de drie jaar per 100 vierkante meter zo’n 20 kg kalk. Is de grond erg slecht dan kun je van start gaan met een jaarlijkse bemesting met bijvoorbeeld thomasslakkenmeel van 10 kg per 100 vierkante meter en zo de pH-waarde bijstellen.

 Wanneer en hoe?                                                                                            Bekalken kunt je het beste doen in het late najaar. Dit geldt zowel voor zware als voor lichte grond. De meeste tuinders die op zware grond telen, kiezen ervoor deze eveneens in het (late) najaar te bewerken. De grondbewerking en de bekalking vallen dan min of meer samen. Het handigste daarbij is om eerst te spitten en de basisbemesting onder te werken en vervolgens de kalk uit te strooien over de bewerkte grond. Ook op lichte gronden, waar je de grondbewerking gewoonlijk in het voorjaar uitvoert, strooi je de kalk in het najaar. Dit gebeurt dan dus op de weliswaar niet gespitte, maar wel vooraf schoongeschoffelde grond. Werk de kalk goed in met een hark of cultivator opdat de stof niet gaat kruimelen. Verkruimelde kalk lost niet meer op in water en werkt dan niet meer. Een perfecte bekalking van de groentetuin verloopt als volgt. Elk jaar bekalk je een derde deel van de tuin. Op dit deel verbouw je natuurlijk de meest kalkminnende groenten, zoals kool, bonen, erwten en wortels. In het volgende jaar zet je op dat stuk de planten die met wat minder kalk toekunnen: tuinbonen, tomaten en rode bieten. In het derde jaar komen op dit stuk onder andere de bladgroenten sla en spinazie en de radijs.                                      Zorg er wel voor dat je de normale vruchtwisseling niet verstoort.

Waarmee?                                                                                                                  Ten slotte, hierboven zijn terloops al diverse merknamen van kalkmiddelen genoemd, zoals Dolokal, koraalalgenkalk en thomasslakkenmeel. Voor de liefhebber volgt hieronder nog een summier overzicht van de bekendste namen, plus een korte toelichting. Dolokal. Verreweg het bekendste middel. Dolokal is een koolzure magnesiakalk en bevat dus behalve kalk ook magnesium! Stuurt dus niet alleen de pH bij maar vergroot ook de magnesiumvoorraad in de grond. De stof wordt onder meer gewonnen in de mergelgroeven van Winterswijk. Ook in Limburg wordt overigens de nodige mergel of kalk gewonnen. Alle kalkmeststoffen lossen in de regel alleen goed in water op als ze goed vermalen zijn.                                                                                               Landbouwkalk. Een koolzure kalk die van nature veel minder magnesium bevat. Vaak wordt er echter in de fabriek toch een hoeveelheid magnesium bijgevoegd.                         Koraalalgenkalk. Wordt gehaald uit de koraalriffen. Werkt langzaam maar wel gedurende een lange periode. Wordt veel gebruikt door biologische tuinders omdat deze meststof tevens sporenelementen bevat. Is duurder dan bijvoorbeeld dolokal maar kent een vergelijkbare werking.                                                                                  Thomasslakkenmeel. Komt als bijproduct vrij bij de hoogovenindustrie. Vooral geschikt voor zure en lichte gronden. Werkt daar ook als fosfaatbemesting. Het is een zeer oude meststof, die ook nu nog veel gebruikt wordt.                                                      Kalksalpeter. Levert direct kalk aan via de huidmondjes van de bladeren. Bij kalkgebrek spuit je deze stof in opgeloste vorm direct over het gewas.




++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

De winterse thuiskweek; vragen en tips

 „Hoe kom jij al aan zulke grote planten? Wat in de winkel stond, was nog maar heel klein!” Volkstuinders die eind februari/ begin maart voor het eerst naar hun tuintje gaan, kijken soms hun ogen uit. Waar zij net hun eerste pas gekochte, nog kleine plantjes hebben opgehaald blijkt de ervaren buurman of buurvrouw al een stap verder te zijn. Zijn of haar planten lijken al een à twee maanden ouder te zijn, en dus flink wat groter. Hoe krijgt-ie dat nou toch voor elkaar?

 Het dilemma is bekend. Wanneer het voorjaarsweer onverwacht zacht is, willen we graag aan de slag. De kas en de koude bak met de eenruiters zijn al in gereedheid gebracht en hier en daar lijkt het erop dat zelfs de volle grond al bewerkt kan worden. Maar hoe staat het met onze groenteplantjes? Tuinders verzuchten soms: Waren we maar veel eerder met de voorkweek begonnen! Dan waren de planten verder geweest en hadden we dubbel geprofiteerd van het mooie weer.

 Tja, hoe zit het met die buurman die medio februari al zulke mooie kool- of tuinboonplantjes heeft? Het lijkt allemaal mysterieus, maar het is natuurlijk simpel. Óf je stapt in de auto, naar Stolwijk of naar Houten, naar de firma’s Jongerius of De Gier, waar ze je al vroeg in het voorjaar prachtige, zelfgekweekte planten kunnen verkopen. Óf, je gaat zelf voor kweker spelen en in de winter met je eigen groentenzaden aan de slag, zodat je in februari meteen met je eigen kweeksel verder kunt.

 Wat zou jij doen?, is een vraag die ik op de tuin al heel vaak heb gehoord. Ik antwoord uit volle overtuiging dat ik de mensen die in februari al meteen hoteldebotel worden van het lentezonnetje goed begrijp. Zo gauw mogelijk de mooiste en de grootst denkbare planten in de grond stoppen, wie wil dat nu niet? Toch voel ik weinig voor optie A. Hoeveel weken win je er nu mee door een kilometer of zestig te maken, met de auto nog wel, naar een kwekerij waar de plantjes iets groter zijn? Start zelf maar met een sla- of koolplantje dat wat kleiner is en kijk dan eens hoeveel later je bent met de oogst. Dat is hooguit een of twee weken? Moet je daarvoor al die dure brandstof betalen? Ik zeg nee.

Over optie B. ben ik wel enthousiast: in de winter zelf voor kweker spelen. Heerlijk is dat!, al vergt een en ander wel een goed stappenplan.

Vraag 1 is: Wanneer bestel ik mijn zaad? Wie in februari mooie, grote planten wil hebben, zal ergens in november/ december moeten beginnen met zaaien. Maar … veel handelskwekerijen zitten dan helemaal niet te wachten op bestellingen van particulieren, wat ook logisch is. Ze bereiden zich voor op de topdrukte die in februari en maart weer losbarst. Gevolg: uw bestelling van 1 zakje tuinbonen- of bloemkoolzaad kan zomaar weken op de plank liggen. Wilt u zelf kweken, zorg dan dus dat uw zaadvoorraad al in de nazomer op orde is.

Zo komen we bij vraag 2: Welk zaaimethode volgen we? Kiezen we voor de vensterbank en de huiskamertemperatuur? Of opteren we voor de kas?                                           Thuis je zaden opkweken, op een plek met voldoende licht, heeft één groot voordeel: je hebt de temperatuur in eigen hand. Als de potgrond van goede kwaliteit is en voldoende nat wordt gemaakt kun je er eigenlijk zeker van zijn dat de eerste plantjes na een week al boven staan. Meteen daarna moet je dan wel een vervolgplan in werking zetten, want in

de vensterbank staat je kweekgoed veel te warm. We pakken het dus op en zetten het elders neer. Maar waar?   Op zolder? Dat kan, mits daar een dakraam of dakkapel is. Soms ontbreken die echter, of is de zolder al als slaap- of studeerkamer in gebruik. Dan is de ruimte vaak dermate goed geïsoleerd dat de temperaturen voor de plantjes ook daar te hoog zullen zijn.                                                                                  De schuur dan wellicht? Dat kan zeker een alternatief zijn voor het vorstvrij bewaren van pootgoed, mits er nog plek is en de plantjes er niet te donker staan. Vallen ook schuur en garage af, dan resteert maar een optie: de plantjes moeten naar buiten. Daar hebben ze echter wel beschutting nodig, bijvoorbeeld tegen de winterse neerslag of de wind. Wees daar dus bedacht op, anders moet u alsnog halsoverkop aan de slag met kratten, kisten, vliesdoek, folie, plastic, glas en noem maar op. Of een kweekkasje in de tuin zetten, maar daar wordt onze tuinhobby wel meteen een stuk duurder van.

 De andere methode om in een koude kas of bak een winterse voorkweek te organiseren, biedt zeker perspectief. Anders dan bij de woonkamerkweek zijn we daarvoor echter wel afhankelijk van het weer dat zoals u weet erg wisselvallig kan zijn. De laatste jaren verliepen de maanden november en december (en soms zelfs sommige delen van januari) buitengewoon zacht. Bij waarden van een graad of 5 moet het lukken om de tuinbonen of het koolzaad in een week of 4, 5 boven te krijgen. Voor de koolzaden moet het eigenlijk nog iets warmer zijn. De spinazie daarentegen wil vaak ook wel kiemen bij een temperatuur van enkele graden boven nul.                                                                                           Een minpunt van deze kweek is het risico op vraatschade. Menig tuinder die na een week of wat eens bij zijn zaaigoed ging kijken, keerde beteuterd huiswaarts. Bijvoorbeeld omdat de muizen de grond compleet hadden omgewoeld en er afgezien van een enkel velletje geen zaad meer te bekennen was.                                                                                      Een aandachtspunt bij beide methodes is dat we tot begin maart nog verrast kunnen worden door een koudepiek van één of enkele nachten. Een berucht voorbeeld van zo’n koudegolf ligt de meesten van ons vast nog vers in het geheugen: die van eind februari vorig jaar. Het kwik daalde toen een nacht of drie tot min zes graden en ook overdag kwam de temperatuur nauwelijks boven nul. Bovendien stond er een ijzige oostenwind. Één ding is zeker: wie op zo’n moment zijn plantjes onbeschermd buiten heeft staan, kan het schudden. Hier doemt misschien wel het grootste minpunt van de winterse tuinkweek op: soms blijf je bezig om de boel te verplaatsen en in veiligheid te brengen, voordat de plantjes kunnen worden uitgepoot.

 Een gouden formule of tip is dan ook niet te geven. Maar voor wie bereid is de risico’s op de koop toe te nemen, is het in de wintermaanden zelf voor kweker spelen zeker het proberen waard (red.).