Volkstuin- en Recreatietuinvereniging Bodegraven

      Opgericht november 1972  

                                     

Clubblad                    


Vijftiende  Jaargang                

Lente 2021 no: 1                 

++++++++++++++++++++++++++++++++++++                    

Bestuur:

*Aad Beens
tel: 0172-611590
(voorzitter)
e-mail: niekerkbeens@kpnmail.nl
Emmakade 43
2411 JC Bodegraven

*Piet van Kooten                     
tel.: 0172-612786
(vicevoorzitter/penningmeester
e-mail:pietvankooten@casema.nl
Koninginneweg 139           
2411 XN Bodegraven
*Anna van der Linden                                                                                   
  (eerste secretaris)      
 tel.: 06-40610672            
 e-mail: anneriex@hotmail.com                                   
Sportlaan 1B-11 2411 XC Bodegraven
*Sharon van der Meij
(tweede secretaris)
Sportlaan 1B-11 2411 XC Bodegraven

*Arjen Boekhorst
(winkelcommissie/
tuincommissaris West)     
tel.: 0172-611811
e-mail: arjenbaukje@icloud.com
De Deel 3 
2411 SH Bodegraven
*Bert de Ruiter
tel.: 0172-615279 
(tuincommissaris Oost)
e-mail: ruiter108@zonnet.nl
Koninginneweg 413
2411 XT Bodegraven
*Mark Harmsma
(algemeen bestuurslid)
e-mail: markharmsma@yahoo.com
Hendrik Goebelstraat 9
2411 AT Bodegraven

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

        Bankrekeningnummer: NL52 RABO 0398 8379 96

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van de voorzitter

Beste leden,

 

Beste tuinders,

Inmiddels is het tuinseizoen weer begonnen. Het weer is eindelijk aangenamer geworden en alles groeit weer goed. Veel nieuwe tuinders zijn enthousiast begonnen. Ik wens jullie veel plezier en straks een mooie oogst. Voor vragen kunnen jullie zeker gebruik maken van alle kennis die er is bij onze meer ervaren tuinders. Dat kan op zaterdagochtend maar aarzel ook niet om zomaar eens op iemand af te stappen. Iedereen vindt het leuk om zijn of haar tuin te laten zien en dingen uit te leggen.    

Het bestuur heeft afscheid genomen van Mandy en haar bedankt voor haar inzet voor de vereniging.Zij heeft de afgelopen jaren het secretariaat gedaan én een grote inzet getoond bij de barbecues. (Ik hoop stiekem dat zij dat laatste wil blijven doen).                                                                               

Het bestuur is versterkt met Anne van der Linden, Sharon van der Meij en Mark Harmsma. Aansluitend aan de bestuursmededelingen in deze rubriek stellen zij zich aan u voor. Anne wordt eerste secretaris en Sharon tweede. Arjen gaat met Anne de Facebookpagina van de vereniging nieuw leven inblazen. Deze kan veel meer worden gebruikt.Op de foto ziet u de gaande en de komende secretarissen; van links naar rechts: Mandy, Sharon en Anne. Dit jaar zijn twee van onze leden overleden, te weten de heren Spee en Boele. Wij zullen hen missen en wensen hun nabestaanden vanaf deze plaats veel sterkte toe.

Vorige maand hebben we op een bijzondere wijze de Algemene ledenvergadering moeten houden. Ik hoop dat we in het najaar weer gewoon bij elkaar kunnen komen. Blijft staan dat we de zaterdagmorgen nog hebben. Rond de winkel kunnen we elkaar treffen en een praatje maken. Gelukkig maar.Voor het verslag van deze leden vergadering verwijs ik u graag verder op van deze nieuwsbrief. In dit verslag staat ook aangegeven wat het bestuur met de (vele) rondvraagpunten gaat ondernemen. Volgend jaar hebben we in elk geval een jubileum omdat de vereniging dan 50 jaar bestaat. Dat gaan we vieren.                                      

Ik wil u vragen mee te werken aan het prettig houden van de tuincomplexen. Bij beide ingangen staan mooie bloembakken. Deze worden door een aantal vrijwilligers van onze verenging onderhouden. Dat wordt door iedereen zeer gewaardeerd. Ook de parkeergelegenheid is met dank aan de gemeente verbeterd zodat u niet meer vanuit uw auto in de blubber hoeft te stappen.De entree van de complexen is dus mooi maar langs het tuinpad valt nog wel wat te verbeteren:                                                                     

Het pad moet goed begaanbaar blijven ook voor kruiwagens en fietskarretjes. Dat betekent dat er geen fietsen buiten de tuin mogen worden geparkeerd en dat er niets over het tuinpad mag uitsteken                   .Let u ook eens op de hoogte van erfafscheidingen en bomen. Deze mogen volgens ons tuinreglement niet hoger dan 1 meter zijn. Bomen mogen niet groter zijn dan 2 meter.                                                                             

Ook bouwsels mogen niet te hoog worden. Eigenlijk is het door de gemeente helemaal verboden zonder bouwvergunning te bouwen. De laatste tijd staan er toch steeds meer hoge bouwsels direct langs het pad. Daardoor verandert het aanzien van de tuinen. Dat is niet fraai.            

Verder wijs ik u er nog maar eens op dat het houden van kleinvee, kippen en andere hoenders niet is toegestaan Dit staat expliciet in ons huurcontract met de gemeente. In het verleden is het wel gedoogd maar het is niet de bedoeling dat meer tuinders kleinvee gaan houden. Bij de buren (de Vrije tuinders) was dit jaar veel overlast van ratten die afkwamen op het voer voor de kippen. Zij hebben dat nu goed onder controle gekregen en vragen ons hier beter op te letten.                                                                                 

Dan hebben we helaas nog steeds regelmatig last van inbraken en vandalisme. Wilt u,als u ziet dat er iets mis is,de politie bellen? En daders niet zelf in de kraag grijpen? Dat mag een burger namelijk beslist niet zelf doen. En zet uw spullen binnen of goed vastgeketend en uit het zicht. Voorkomen is beter dan genezen.

De vereniging heeft zes walkie-talkies aangeschaft om eenvoudiger te kunnen communiceren als er actie wordt ondernomen na een verdachte situatie op een van de tuinen.Op Oost wordt ook gebruik gemaakt van GPS-sensoren en lichtstralen.

De commissie wisselteelt is enkele jaren geleden ingesteld en bezoekt elk jaar alle tuinen om te bekijken of er aan wisselteelt wordt gedaan. Gewassen mogen namelijk niet elk jaar op dezelfde plaats in de tuin staan. Het gevaar van ziektes wordt dan te groot.Vooral bij aardappelen kan dan de coloradokever zijn gang gaan. Het is veel beter om afwisselend aardappelen, dan kolen, vruchtgewassen, knollen, bladgroenten en bonen  na elkaar op hetzelfde stuk tuin te telen. De groenten doen het daardoor beter.De commissie bekijkt elk jaar alle tuinen om te checken of iedereen wel aan wisselteelt doet. Er is inmiddels een meer-jaarlijks bestand van alle tuinen. Binnenkort gaat de commissie weer aan het werk. In de volgende nieuwsbrief, die naar verwachting verschijnt in december,volgt dan een verslag van hen.

Aad Beens

Even voorstellen (1)

Beste allemaal,Mijn naam is Sharon,ik ben23jaar, niet geboren maar wel getogen in Bodegraven. .Ik heb de opleiding socialwork gedaanen werk nu bijna 4jaar als maatschappelijkbegeleider van Syrische vluchtelingen in Rotterdam. Samen met twee vriendinnen zijn wij vorigjaar begonnen met tuinieren en ik heb hier enorm veel plezier in. Ik zou graag mijn steentje bij willen dragen aan de volkstuinvereniging als lid van het bestuur. Tot ziens in de moestuin! Sharon. 

Even voorstellen (2)                                                                    

Beste verenigingsleden,Mijn naam is Anne en ik ben 24 jaar oud. Op dit moment ben ik werkzaam bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) als jurist. Ik werk hier nu iets langer dan een jaar met veel plezier. Sinds een jaar heb ik met twee vriendinnen een moestuin. Ik ga altijd met veel plezier hier naar toe om lekker te tuinieren. Zo hebben we vorig jaar een complete blokhut uit en in elkaar gezet (inclusief een zelf ontworpen dak) waar we enorm trots op zijn. Het lijkt mij superleuk om een rol te krijgen in het bestuur omdat ik denk dat ik veel kan leren en mijn creativiteit hier kan inzetten. Ik hoop met vernieuwende ideeën te komen en goed samen te werken met het huidige bestuur.Groetjes,Anne

Even voorstellen (3)

Beste tuincollega, Mijn naam is Mark Harmsma, ik ben 51 jaar en woon sinds 2008 in Bodegraven.Mijn vrouw en ik hebben twee tuinen op Oost, al een behoorlijk aantal jaren, nadat we eerst met 1/3 tuin begonnen zijn. Inmiddels hebben we 'de boomgaard' ter hoogte van het Bodegraafsebos. Wij hebben driepubermeiden, tweepoezen, een hond, twee konijnen en vier kipjes. Ik werk als product/marketing specialist bij een beursgenoteerde,grote,digitale informatieverschaffer in de softwarebranche.Mijn vrouw is zelfstandig grafisch vormgever. Ik ben mijn hele leven al ontzettend graag buiten geweest: fietsen, wandelen en kamperen. Meer dan ooit heb ik het buiten zijn weer omarmd, sinds de COVID-uitbraak vorig jaar.Ik vind onze Volkstuinvereniging een hele mooie vereniging, een échte vereniging waar mensen elkaar belangeloos helpen en informatie delen. Zeker in coronatijd is de volkstuin voor veel mensen een uitgaansgelegenheid, een goede reden om even buiten te zijn. Hopelijk kunnen we snel weer een bakkie doen in de Polderhof, het hart van onze vereniging.Ik wil graag iets betekenen voor de volkstuinvereniging: Naast het (verder) borgen van hoe de vereniging nu draait, denk ik dat er een aantal aandachtsgebieden is waar we kunnen groeien, en daar zou ik me vooral voor willen inzetten.Denk aan het delen van kennis en ervaring in persoonlijk contact. Want wat loopt er op de tuinen een kennis en ervaring rond, waar de nieuwe tuinders veel van kunnen leren. Daar zie ik leuke mogelijkheden, bijvoorbeeld door te gaan werken met buddy's”.Jongere tuinders in goede fysieke conditie zouden samen met tuincollega's op leeftijd kunnen gaan samenwerken, of misschien wel kunnen gaan co-tuinieren op één tuin?Naast kennisdelen in persoonlijk contact denk ik aan automatisering. Hier gebruik ik graag mijn werkervaring voor: het vastleggen, beschikbaar maken en uitwisselen van informatie, en dit aanbieden op een makkelijke manier en via meerdere kanalen.Tot slot: ik houd hoop dat we het tij kunnen keren als we het hebben over de zorgwekkende klimaatverandering, en de gevolgen daarvan. Ze zeggen: een beter milieu begint bij jezelf, en zo zou ik de komende jaren willen doorgaan met wisselteelt, en meer aandacht willen vragen voor bijen en insecten.Groet, Mark

Wat u moet weten over de pompoenenteelt

Hoera, het voorjaar komt eraan! Daarmee breekt ook de tijd weer aan waarin we onze tuinen heerlijk kunnen beplanten. Maar met wat? Met pompoenen? Ik zeg: doen!                                                           Inleiding                            Tja, pompoenen. Hoe zit het nu precies? Onder het koffiedrinken kan het zomaar gebeuren dat iemand je vraagt: Kweek je die op dezelfde manier als een komkommer, een augurk of een meloen?Volgens mij niet helemaal. Vast staat dat ze familie van elkaar zijn, maar de teeltwijze van deze gewassen loopt best uiteen. Om maar wat te noemen: bij de pompoen is succes ook bij de vollegrondsteelt, dus heerlijk in de buitenlucht, bijna altijd gegarandeerd. Net als bij de courgette en de aubergine.De komkommer houd ik toch maar het liefst onder glas.Wat wel klopt, is dat genoemde vruchten allemaal familie van elkaar zijn. Ze behoren tot de zogenaamde cucurbitaceae of cucurbitaceën. De bloemen van de planten die tot deze familie behoren, zijn eenslachtig, wat inhoudt dat aan één plant zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voorkomen. Bij de bevruchting spelen insecten een grote rol.Dat betekent dat het weer van invloed kan zijn op het teeltsucces, want bij guur lente-en zomerweer zijn er minder bijen en/of hommels. Toch plaatsen telers in Nederland maar zelden insecten bij de pompoenen; dit komt hooguit her en der in de courgetteteelt voor.                                                        Bevruchting en plant:                                                                               Een bekende teelt tip om zoveel mogelijk vruchten te krijgen, is om meerdere pompoenplanten te zetten, omdat je dan ook meerdere mannelijke en vrouwelijke bloemen hebt. Twee tot vier pompoenen per plant is dan zeker geen uitzondering.Het zijn meestal de vrouwelijke bloemen van de plant die als eerste tevoorschijn komen. De mannelijke volgen 5 tot 7 dagen later. Sommige kwekers assisteren de plant bij de bevruchting door een kwastje langs de meeldraden in de mannelijke bloem te halen, om daar vervolgens mee over de stamper op de vrouwelijke bloem te wrijven. Zoals gezegd, nodig is het niet, want de bijen doen meestal het werk. Maar mocht u het eens overwegen, dan weet u in elk geval dat de bloemen die u het eerst zag komen de vrouwelijke zijn.Als u goed naar de pompoenplant kijkt, ziet u ook dat de mannelijke bloem met een lange, dunne steel aan de stengel vastzit. De steel die het vruchtbeginsel in de vrouwelijke bloem aan de (hoofd)stengel verbindt, is daarentegen kort en dik. Als na de bestuiving de bloem verwelkt en afvalt, betekent dat allerminst dat u een goede oogst wel kunt vergeten. Dit afvallen is gewoon een natuurlijk proces: als er verder geen bijzondere dingen gebeuren groeit het vruchtbeginsel daarna vanzelf uit tot een oogstbaar product.

Diversiteit in rassen:                                                                                 Het is goed om te weten dat voor het gewas dat wij pompoen noemen in andere landen, zoals bijvoorbeeld Engeland, veel meer namen in omloop zijn. Pumpkin en squash zijn verschillende woorden, maar de Engelsen bedoelen met beide pompoen. Als u al de verschillende pompoengeslachten die er zijn op een rij gaat zetten, begint het u nog meer te duizelen. Alleen al de eetbare pompoenen, vallen uiteen in drie geslachten, namelijk de Cucurbita maxima, de Cucurbita moschata en de Cucurbita pepo. In elk van deze drie komen vervolgens tal van rassen voor.


                                                                                                                          • De Cucurbita maxima is de Latijnse benaming voor de reuzenpompoen. Die benaming is licht misleidend. De echte reuzen van dit geslacht zijn de Gele Centenaar, de Big Max, de Atlantic Giant en de Turkse Muts (die dus eetbaar is, maar veel vaker als sierpompoen wordt gebruikt). Dan praten we over pompoenen die qua gewicht ver over de 10 kilo kunnen gaan. Onder dit geslacht vallen echter ook de Uchiki Kuri (de veel geteelde oranje Hokkaidopompoen ) en de Kabocha (grijs/groen). Deze rassen worden veelvuldig gebruikt in de consumententeelt. Forse jongens inderdaad, maar niet groot genoeg om reuzen te worden genoemd.Zaait u niet zelf, maar koopt u pompoenplanten hetzij in de Polderhof via onze vereniging of eldersdan is er een grote kans dat de plant die u daar krijgt uitgereikt de Uchiki Kuri is.                                                                                                    • De Cucurbita moschata is de Latijnse benaming voor de muskus-of muskaatpompoen. Bekende rassen zijn de Butternut, de Honeynut, en de Nutterbutter. Anders dan de rassen van de cucurbita maxima zijn de meeste rassen van dit geslacht dun schillig. Veel rassen hebben een opvallende flessenvorm.                                                                                                     • Ook over het Cucurbita pepo-geslacht, waartoe overigens ook de courgette behoort, valt een heleboel te vertellen. De meeste rassen ervan zijn niet al te groot en dus goed hanteerbaar. Binnen het Cucurbita pepo-geslacht wordt ook stevig geïnnoveerd. Ik denk dan aan de New England Sugar Pie; een heerlijke zacht zoete pompoen die jammer genoeg maar een week of vier houdbaar is. Maar het soort dat ik hier zeker ook wil noemen, is de spaghetti pompoen; een pompoen met draderig vruchtvlees, zoals de naam al aangeeft.De laatste rassensoort uit dit geslacht die ik noem, isde oliepompoen die vooral gekweekt wordt voor de oliehoudende pit. Voor sommige tuinders zijn deze pitten zelfs dé reden om pompoenen te telen. Verderop in dit stukje ga ik hier nader op in. Hier noem ik alleen nog de namen van de in Nederland verkrijgbare rassen waar u eventueel op kunt zoeken: Arenborner Walze, Sheherazade, Penelopa, Kakai en Gleisdorfer Ölkörbis. Dan behoren tot de Cucurbita pepo ook nog de zogeheten Patisson; vanwege hun vorm ook wel  tulband pompoen, keizers-of bisschopsmuts genoemd. Andere geslachten die ik hier verder niet behandel zijn de Cucurbita cerifera en de Cucurbita ficifolia. Ik noem deze twee omdat sommige rassen die hiertoe behoren resistent zijn tegen de schimmelziekte Fusarium. Om die reden worden ze wel gebruikt als onderstammen in de meloen-en komkommerteelt, waar de komkommer vervolgens op geënt wordt. Dat is een grappig weetje: door een komkommerplant te kopen, haalt u dus soms een halve pompoenplant in huis!                                         En dan: de teelt:                                                                                    Hoogste tijd nu om na deze inleidende informatie eens te kijken naar de vraag waarom je je eigen pompoenen zou telen. Daar zijn in hoofdzaak twee reden voor aan te geven: om ze te consumeren, of voor de sier. Je zou er nog een derde aan toe kunnen voegen, maar die is meer praktisch: hoe je het ook wendt of keert, een pompoen is ook een hele nuttige bodembedekker. Ranken van meer dan een meter lang, met stevige bladeren, zijn geen uitzondering. Wat de consument teelt betreft, de pompoen is op zich prima te integreren in het schema van dagelijkse maaltijden. Pompoensoep, geroerbakte pompoen: allerlei opties zijn denkbaar(zie ook het smakelijke recept van Caroline Zwanenveld.   Opvallend is echter dat de pompoen de laatste jaren steeds vaker in verband wordt gebracht met gezondheid, gezond leven en gezond eten. Dit heeft vooral te maken met de pompoenpitten, die rijk zijn aan fytosterolen; vetten die volgens sommigen cholesterolverlagend zouden zijn.

Nieuwsgierig als ik ben, dacht ik: Daar wil ik meer van weten! Wat ik daarbij aan de weet ben gekomen is dat die cholesterolverlagende werking in onderzoek voldoende overtuigend is aangetoond. Raadpleegt u bijvoorbeeld via deze link op internet dit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen (https://research.rug.nl/nl/publications/is-er-een-plaats-voor-voedingsmiddelen-verrijkt-met-fytosterolen-). De conclusie is dat u de cholesterolwaarden in uw bloed met wel 20 procent omlaag kunt krijgen dankzijde dagelijkse inname van 2-2,5 gram fytosterolen via voedingsmiddelen,gedurende ongeveer 4 weken. Onder artsen komt daarna nog een hele vervolgdiscussie over de vraag of lagere cholesterolwaarden op hunbeurt weer bijdragen aan een lagere  sterftekans door hart-en vaatziekten, maar voor een artikel in een tuinkrantje voert dat natuurlijk te ver. De pompoen kán in verband worden gebracht met gezonde cholesterolwaarden; daar gaat het om!Winkelt u weleens bij de Albert Heijn dan bent u daar vast weleens het 500 g zakje AH Biologische

Pompoenpitten tegengekomen. Als u op het etiket ziet staan: van nature rijk aan vezels, eiwitten en onverzadigde vettendan weet u voortaan waar dit op slaat.Pompoenpitten staan overigens ook aan de basis van de pompoenpitolie, die ook bij de Albert Heijn te verkrijgen is. Op de etiketten ziet u de naam Pelzmann staan; het Oostenrijkse familiebedrijf waar veel van deze olie (in het Duits:  Kürbiskernöl) wordt gemaakt. Als u de productbeschrijving leest, begrijpt u meteen dat u flink wat Ölkörbiszult moeten kweken voordat u zelf deze olie kunt maken: voor 1 liter is 2,5 kilo aan pitten nodig. De pompoen kan dus op meerdere manieren op uw bord belanden, is het niet rechtstreeks dan wel via de olie. Overigens heb ik me laten vertellen dat de Oostenrijkers hun brood in deze olie dippen en er salades, soepen en andere warme gerechten mee besprenkelen. Er schijnt zelfs geregeld een scheut olie over het vanillie-ijsdessert te gaan, maar dat heb ik van horen zeggen. Ik heb het nog nooit met eigen ogen gezien.Na dit culinaire uitstapje ter afronding nu écht nog iets over de pompoenenteelt. Zoals ik al schreef: die kan prima buiten. De pompoen wordt meestal opgekweekt in potgrond en vanaf eind mei uitgepoot. Over het vooraf bemesten van de grond doen veel verhalen de ronde. Wat u moet onthouden, is dat de pompoen op zich geen hoge eisen stelt aan de bodem, maar wel dol is op voedingsstoffen. Zoekt u nog een mooie tip uit de oude doos? Trekt u dan het antieke tuinhandboekje van Turkenburgs Zaadhandel, ooit gevestigd in Bodegraven,nog eens uit de kast: „Om grote volwassen vruchten te telen, moet de grond goed toebereid worden. Zeer aan te bevelen is om tijdig in de herfst op de bestemde plaats een gat te graven van 40 cm breed en diep en dit, indien voorhanden, met houtas te vullen en met gier (vloeimest) te begieten. Waar dat niet of niet tijdig kan plaats hebben, wordt een even groot gat in het voorjaar met compost gevuld, wat in droge grond zelfs de voorkeur heeft. In klare compostaarde groeien pompoenen uitstekend.” U begrijpt de bedoeling: werk voor het uitplanten compost door de bodem heen. Een andere tip die ik geregeld tegenkwam, is om drie weken voor het uitplanten nog flink wat stalmest door de bodem te werken. En natuurlijk heeft u her en der in de tuin weleens pompoenen zien groeien op een composthoop. Die truc is ook zeer bekend: de composthoop een beetje fatsoeneren en dan gebruiken als kweekgrond. De pompoenplant
vaart er meestal wel bij.Wist u trouwens dat u helemaal niet ver hoeft te fietsen om eens een bezoek te brengen aan een echte pompoenenkwekerij? Ik doel op het bedrijf van Martien Olsthoornen familie, Molenkade 2A in Nieuwveen.Mocht u nog betwijfelen of de teelt echt zo eenvoudig is als het lijkt, leest u dan op zijn site http://www.rechtstreeksvanhetland.nl/wat deze beroepskweker er zelf over zegt: „Moeilijk is het niet. Je hoeft geen chemie te gebruiken, geen fossiele brandstoffen, alleen moet je goed bemesten en compost geven. Als je de pompoen veel geeft, krijg je automatisch ook veel terug.” Opvallend is dat Olsthoorn het zelfs aandurft om zijn pompoenen op te kweken in de restanten van de potgrond die eerder al is gebruikt voor de tomatenteelt. Overigens kweekt hij zijn planten op in (afbreekbare) folie om de grond te behoeden voor uitdroging en snelle onkruidgroei tegen te gaan. Ook een tip!Tot slot nog iets over de oogst en daarna. Als de steel van de vrucht rimpelig wordt en groeven of droge barstjes vertoont, dan is de pompoen rijp. Je snijdt de stengel ergens dicht bij de steel door. Dat is veiliger dan de steel zelf door te snijden of de steel van het gewas te trekken want een pompoen met een uitgescheurde steel, zul je niet lang kunnen bewaren.Die wordt snel slecht. Zolder-en garageruimtes, mits niet te vochtig, zijn geschikte bergruimtes voor de pompoen. Een bewaartemperatuur van 8 à 12° Celsius is ideaal(red.)





Vers van het land Bitterballen van pompoen  

Omdat er elders in dit clubblad een artikel over de pompoenenteelt staat, heb ik gekozen voor een verrassend recept met deze vrucht. Een heerlijkesnack voor op een borrelplank, als voorgerecht of als onderdeel van een tapasmaaltijd. Je kunt voor dit recept alle soorten pompoen gebruiken, maar mijn voorkeurgaat uit naar de flespompoen (butternut).       

Ingrediënten: (± 12 stuks)                                                                                 • 500 gram pompoen                                                                                        • 50 gram chorizo                                                                                               50 gram zachte geitenkaas                                                                            tarwebloem                                                                                                      1 middelgroot ei                                                                                              paneermeel                                                                                                    olie om te frituren                                                                                            • zout en pepe

Werkwijze:                                                                                                        Schil de pompoen en snijd hem in kleine blokjes. Kook de pompoen in een laagje water met zout in ongeveer 10 minuten gaar. Giet de pompoen af en prak met een vork tot een grove puree. Laat dezepuree goed afkoelen. Verhit ondertussen een koekenpan zonder olie of boter en bak de chorizo 5 minuten krokantop middelhoog vuur.Laat uitlekken op keukenpapier. Verkruimel de geitenkaas en chorizo boven het pompoenmengsel. Breng op smaak met peper en eventueel zout. Meng alles goed door elkaar en laat goed afkoelenin de koelkast. Doe wat tarwebloem in een kom. Breek het ei boven een andere kom en klop los met een vork. Doe het paneermeel in een derde kom. Vorm met natte handen balletjes ter grootte van een walnoot van het mengsel. Wentel de balletjes achtereenvolgens door de bloem, het ei en het paneermeel. Verhit de olie in een (frituur)pan tot 180 °C. Frituur de bitterballen ongeveer 3 minuten,of tot ze goudbruin zijn. Neem ze tot slot met een schuimspaan uit de olie en laat ze uitlekken op keukenpapier.Eet smakelijk!Caroline Zwaneveld

Caroline Zwaneveld

Een gedetailleerd vruchtwisselingsschema maken, is belangrijk. Zeker bij de aardappelteelt       

Aardappelen                                               Een van de belangrijkste gewassen die in april worden gepoot zijn aardappels. Aardappelrassen zijn onder te verdelen in twee groepen: de rassen met een vroege en die met een late oogst. De vroege aardappels kunnen iets eerder  worden gepoot, maar vooral ook eerder worden geoogst. Dat komt door dat zij een veel kortere groeiperiode kennen van drie tot drieënhalve maand. Late aardappels zijn pas na vijf tot zes maanden volgroeid. Bij het poten worden de aardappelen in een kuiltje van vijf tot tien centimeter gelegden met aarde bedekt. In de loop van de groeiperiode wordt de plant een paar keer aangeaard, waardoor er een rug met aardappelen ontstaat. Omdat aardappelen geen temperaturen beneden de anderhalve graad vorst verdragen, moet u voorzichtig zijn met een al te vroege teelt.Late aardappels kunnen eind april, beginmei worden gezet. Het is echter aan te raden om ze zo vroeg mogelijk te planten. Later in het seizoen maken de knollen namelijk meer kans op aardappelziektes, waarover later meer.                                                                                                    Coloradokever:                                                                                       

Een belangrijk plaagdier dat zich eind april voor het eerst laat zien, is de coloradokever. De larven van deze mooie geel zwarte kever kunnen grote schade aanrichten aan de aardappelen. Het is daarom van groot belang om de dieren te vangen en de aardappelen te controleren op de gele, in groepjes afgezette eitjes. Controleer goed, want vaak zijn er meerdere legsels op een plant.    

Gewaskeus en opvolging                                                                                                                         Vooraf een gedetailleerd vruchtwisselingsschema maken, blijkt voor veel telers nog lang geen uitgemaakte zaak. Juist voor aardappels komt het er echter op aan hier heel zorgvuldig mee om te gaan.Bij aardappels is vruchtwisseling namelijk een wettelijke verplichting.De grote angst bij de aardappelteelt betreft overigens niet de phytophthora maar de aardappelmoeheid. Phytophthorais een lastige schimmelziekte die alleen preventief te bestrijden is, terwijl aardappelmoeheid wordt veroorzaakt door aardappelcystenaaltjes.

Speelsheid:                                                                                           

Waar bij aardappels dus sprake is van een verplichte  vruchtwisseling kun je bij overige gewassen in de meeste gevallen ook kiezen voor combinatieteelt.  Bij combinatieteelt worden de groenten door elkaar heen op de bedden geteeld zodat er in feite sprake is van een voortdurende vruchtwisseling in het bed. Het streven is daarbij soorten bij elkaar te plaatsen die elkaar ondersteunen of die elkaar op de een andere manier van dienst zijn. Op moestuinen waar het wat vrijer toegaat, en vooral op tuinen waar strikt biologisch wordt geteeld, zie je de meeste bedden met combinatieteelt. Het voordeel van combinatieteelt is dat je de bedden met een zekere speelsheid vol kan planten, nadeel is de onoverzichtelijkheid.                                                                                     

Scheiding der geesten                                                                  

Aardappels zijn vaak oorzaak van een scheiding der geesten op een tuinvereniging: op sommige complexen wordt het preventief bespuiten van aardappels  met klem aangeraden; daar ben je een outcast wanneer je niet meedoet. Helemaal onbegrijpelijk is dat bespuiten natuurlijk niet,want wanneer je het jaarrond eigen aardappels wilt eten, ben je deels aangewezen op de latere bewaar rassen. Persoonlijk ben ik van mening dat je bespoten aardappels maar beter kan kopen, want de meerwaarde van het zelf telen is twijfelachtig. In privétuinen wordt vaak onzorgvuldig gedoseerd met vergif. De meeste tuiniers die onbespoten aardappels telen,houden het trouwens bij vroege rassen, want phytophthora treft de planten meestal later in het seizoen. Het ergste dat je met vroege rassen kan over komen is dat je iets vroeger moet oogsten omdat de planten aangetast raken. Van de late rassen is Texla een goed weerbaar ras.                                                  

Aardappels en Tomaten                                                         

Wanneer het goed gaat met de tomaten gaat het ook bijna altijd goed met de aardappels. 2003 was bijvoorbeeld zo’n goed tomatenjaar, 2009 ook. Maar als het mis gaat, gaat het vaak ook goed mis. Soms gaan er hele planten verloren; geregeld pas op het einde van het seizoen.                    

Beginnerstuinen                                                                                   

Moestuinieren is een manier van leven en wanneer de moestuin (nog) niet in je levensritme verankerd is, groeit deze je al snel boven het hoofd. Vaak kun je op volkstuinen de tuinen van beginners moeiteloos aanwijzen. De kenmerken zijn dan vooral véél onkruid en een onlogische indeling. Zo’n uit de hand gelopen beginnerstuin is, vooral op een complex waar een zekere orde heerst, vaak een bron van ongenoegen. De wanorde wordt gezien als een broedplaats voor onkruiden en als een aanslag op de collectieve trots die de saamhorigheid op het complex verstoort.

Herkenbaar                                                                                                

Maar dat beginnerstuinen op het eerste gezicht herkenbaar zijn, blijkt bij naderinzien toch een vooroordeel. Het is ook niet zozeer een kwestie van groene vingers , maar van mentaliteit en voorbereiding. Je moet er geestelijk rijp voor zijn, en de tuin in je ritme op willen nemen. De meeste tuiniers op een complex zijn overigens erg behulpzaam. Ze staan beginners met raad en daad bij als die om advies vragen.                                                              

 Kleigrond                                                                                  

Op klei heeft de onervaren tuinier het extra moeilijk. Klei laat zich alleen maar op de juiste momenten bewerken. Wanneer je het momentum mist, bestaat de bodem de rest van het seizoen in het gunstigste geval uit iets wat doet denken aan brokjes beton. Een ervaren tuinier weet zich daar nog wel mee te redden, maar voor een beginner is het vaak een moedeloze situatie. Op lossere grond kun je in dat opzicht meer steken laten vallen.                     

Blauwe Hagelslag                                                                         

Slakkenkorrels, daar ben ik niet zo van. Ik ga deze slijmerige tuinbewoners het liefst ouderwets met een mes te lijf.Dat wordt vaak  wreed gevonden, maar ik denk dat doodgaan door korrels voor een slak ook geen pretje is. Maar hoe dan ook, over slakken weet elke tuinier mee te praten en niemand wordt er blij van. Het advies om verblijfplaatsen voor egels te maken, die dan vervolgens de slakken te lijf gaan, is goedbedoeld maar niet effectief. Natuurlijk is het goed om egels in je tuin te laten komen. Maar het is een illusie om te denken dat ze die vervolgens vrij houden van slakken. De vaak speels uitgevoerde slakkenvallen die je vult met bier, waar de slakken in verdrinken, lijken me de minst wrede oplossing. Gezien de hoeveelheden blauwe hagelslag die we bijna overal aantreffen, lijken slakkenkorrels toch de enige manier om het kort te houden. Qua giftigheid lijkt er weinig te vrezen van de hedendaagse (eco)korrels. die in de bodem terecht komen. De werkzame stof wordt door micro-organismen omgezet in ijzer en fosfaat. Wanneer de korrels uiteen zijn gevallen fungeren deze als meststof. Slakkenkorrels van deze samenstelling zijn onschuldig voor andere dieren, ook regenwormen hebben er geen last van en ze zijn toegestaan in de ecologische teelt.                                                                         

Moestuin foto's                                                                                      

Zeker wanneer je een computer hebten wie heeft er tegenwoordig géén?-  is het regelmatig fotograferen van je moestuin een leuke en handige gewoonte. Leuk omdat je een beeldverslag  kan bijhouden van het wel en wee in de tuin. Handig omdat aan elke digitale foto een bestandje met gegevens is gekoppeld, zodat je altijd precies kunt zien wanneer je de foto hebt gemaakt.       

Michaël Kool


Verslag Algemene Ledenvergadering 2021            1. Het verslag van de Algemene Ledenvergadering 2019 wordt goedgekeurd.Michael Kool vraagt bij de rondvraag of er al iets bekend is over de verlichting bij de ingangen van de tuincomplexen. Het aanbrengen daarvan is niet mogelijk omdat er geen stroom beschikbaar is bij de complexen. Mark Harmsma gaat navraag doen bij de gemeente Bodegraven.                                                                                                    

2. De terugblik van de voorzitter op de afgelopen jaren geeft geen van de leden aanleiding tot opmerkingen of vragen.                                                  

3. Mark Harmsma merkt op dat het niet gebruikelijk is om op de balans zowel het actieve als het volledige afschrijvingsbedrag te (blijven) vermelden zoals nu voor de Polderhof, inventarisen elektra is gebeurd. Spullen die worden afgeschreven vertegenwoordigen echter wel een bepaalde waarde. Daarom moeten ze worden vermeld op de balans. De financiële verslagen van 2019 en 2020 van Piet zien er zoals gebruikelijk voortreffelijk uit en krijgen dan ook de volledige goedkeuring van de kascontrolecommissie, zodat aan de penningmeester decharge kan worden verleend.                                                                                                         

4. De begroting voor 2021 wordt goedgekeurd. Deze geeft weer welke uitgaven en inkomsten nu kunnen worden voorzien.                                        

5. Het is gelukt de kascontrolecommissie opnieuw te bemensen. Jos den Besten kon worden benoemd als nieuw lid, terwijl Riet van Dijkna haar aanmelding als reserve-lid op de lijst kon worden gezet.                                

6. Zoals ook in de bestuursmededelingen van de voorzitter op de pagina’s 3 t/m 7 al is vermeld zijn Arjen Boekhorst, Piet van Kooten, Mark Harmsma, Sharon van der Meij en Anne van der Linden gekozen dan wel herkozen als bestuurslid. Ook Aad Beens zelf is herkozen als voorzitter.                       

7. Arjen Boekhorst is bereid om op de locatie West opnieuw de rol van tuincommissaris te gaan vervullen. Momenteel neemt hij deze functie al samen met Piet van Kooten waar.                                                                  

8. Voor de rondvraag waren per mail de punten 8A t/m 8H ingebracht. De reactie van het bestuur is per punt aangegeven in de cursieve tekst.          

8A. Arjen Boekhorst doet het voorste leen jubileum commissie in te stellen.        Toelichting: Er komt een jubileum van de vereniging                                        Wellicht kan er ter gelegenheid daarvan een boekje worden                     samengesteld voor de leden (met oude teksten uit het                         clubblad  oude foto’s, anekdotes?)                                                 Reactie bestuur: Arjen en Anne zullen deze taak op zich nemen en zullen nadenken over ideeën om het jubileum vorm te geven. Dit moet eventueel nog worden opgenomen in de begroting.                                                    

8B. Arjen Boekhorst doet het voorstel de paden op de complexen een naambordje te geven en deze te vernoemen naar Dirk Boekhorst (mede-oprichter en eerste voorzitter) en Henk Fontijn (prominent oud-lid)      Reactie bestuur: De benaming van Oost en West zal blijven. Genoemde namen zullen hieraan worden toegevoegd.                                                      

8C. Arjen Boekhorst en Ella van Niekerk doen het voorstel te stoppen met de verkoop van giftige bestrijdings middelenin de tuinwinkel.Toelichting: Ons streven zou moeten zijn om te vergroenen en de vereniging gifvrij te maken. De vereniging zou niet langer moeten faciliteren dat de afdeling verkoop pesticiden opneemt in het assortiment.Reactie bestuur: Het is erg lastig om het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen te verbieden omdat dit wettelijk is toegestaan. De vereniging zal zich gaan inzetten om de leden meer te informeren over nadelige gevolgen van het gebruik. De vereniging maakt gebruik van een ontmoedigingsbeleid, waarbij gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen wordt afgeraden, uitgezonderd gebruik bij plagen.    

8D. Arjen Boekhorst, Mark Harmsma en Ella van Niekerk stellen voor een commissie in te stellen die gaat uitwerken hoe nieuwe leden beter wegwijs kunnen worden gemaakt in de vereniging.Toelichting: Het ledenbestand van onze vereniging verandert snel. Er zijn de afgelopen jaren veel nieuwe (jongere) leden bijgekomen die beginnen met tuinieren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat hun moestuin-avontuur niet mislukt? Er is veel kennis bij oudere leden en die geven die kennis graag door. Twee jaar geleden is al op de ledenvergadering gevraagd om hier meer voor te organiseren. Er zou bovendien meer gebruik kunnen worden gemaakt van nieuwe communicatievormen (Facebook, Instagram) om jongere leden bij te staan. Reactie bestuur:Arjen heeft op dit moment al een Facebookaccounting beheer namens de vereniging. Samen met Anne zal hij kijken naar de mogelijkheden om deze pagina actiever te gaan gebruiken.                      

8E. Arjen Boekhorst en Mark Harmsma stellen voor een toekomstvisie van de vereniging op te stellen.Toelichting:Omdat we zowel te maken hebben met vergrijzing als verjonging moeten we tijdig in kaart brengen hoe de vereniging over 5 of 10 jaar nog goed draaiende kan worden gehouden. Hoe borgen we de organisatie? Moeten we aansluiten bij initiatieven van anderen?Reactie bestuur:Goed punt, maarop dit moment niet van belang. Laten we dit parkeren en op een later moment weer aan de orde stellen      

8F. Ella van Niekerk stelt voordat het bestuur beleid maakt en handhaaft over het afschermen van de tuinen.Toelichting: Langs het tuinpad op Oost worden steeds meer tuinen, of delen daarvan, afgeschermd met steigerbalken en/of(ondoorzichtig!) bouwgaas. Het perceel ziet er daardoor meer uit als een bouwplaats in plaats van een tuincomplex. Reactie bestuur: Op dit punt komt het bestuur te zijner tijd terug.                                     

8G.Michael Kool informeert hoe de bloembakken bij de ingangen worden onderhouden.Ook wijst hij erop dat boer Veelenturf achter Oost, bij het eiland, sloten heeft afgedamd. Michael informeert verder of het aanbrengen van een klaphek bij de ingang van Oost een verbetering kan zijn.Reactie bestuur: Op tuin West onderhoudt Hugo de Haan de bloem bakken. Op tuin Oost neemt Frans van Staalduinen vanuit West deze taak tijdelijk op zich. De mogelijkheid van een klaphek is al onderzocht, maar dit maakt het lastig om de tuinen met de fiets te betreden. Het hek wordt 's avonds al dichtgedaan en een klaphek zal geen meerwaarde bieden. Aad zal navraag doen bij het Waterschap Stichtse Rijnlanden of het mogelijk is om op de stuwen op Oost een waaier rek te laten plaatsen aan beide kanten van de tuin.                                                                                                              

8H. Mark Harmsma informeert of het bestuur voornemens is nog meer te doen tegen de vele inbraken? Reactie bestuur: De vereniging heeft een 6-tal walkietalkies gekocht om eenvoudiger te kunnen communiceren voor het geval zich een verdachte situatie voordoet. Tuin Oost maakt tevens gebruik van GPS-sensoren en lichtstralen.